MULTIKLASE NO SISTEMA TURNU SAI SOLUSAUN BA FALTA PROFESSÓR

Diretór Servisu Rejionál Edukasaun (SRE), Vincencio Cono. Imajen: OCNEWS

Oekusi, 10 Novembru 2026 (OCNEWS)-Diretór Servisu Rejionál Edukasaun (SRE), Vincencio Cono, afirma katak falta professór iha eskola balun iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA) kontinua sai dezafiu ba prosesu aprendizajen. Atu responde ba situasaun neʼe, Ministériu Edukasaun adopta estratéjia multiklase no sistema turnu, hodi asegura katak atividade pedagójika iha eskola sira kontinua laʼo.

Vincencio Cono hatoʼo deklarasaun neʼe durante entrevista iha loron 10 Novembru 2026. Nia esplika katak falta professores neʼe laʼos akontese deʼit iha Oekusi, maibé iha teritóriu Timor Leste tomak, no ida-neʼe akontese tanba professór balun hetan moras prolongadu seidauk tama reforma, no iha mós professor balun hetan ona notifikasaun atu tama reforma.

Tuir nia, situasaun neʼe sei aumenta falta rekursu umanu iha setór edukasaun, liuliu atu responde ba demanda professór iha eskola sira.

Atu responde ba problema neʼe, SRE uza estratéjia rua, mak sistema multiklase no sistema turnu. Sistema turnu permite klase ida remata prosesu aprendizajen uluk, depois estudante husi klase seluk tama atu kontinua atividade ho professór neʼebé disponivel.

Enkuantu sistema multiklase, estudante husi klase rua ka liu aprende hamutuk iha sala aula ida, ho materia no rezumu lisaun neʼebé prepara tuir nivel aprendizajen. Preparasaun materia neʼe sei hetan apoiu hosi mentór lokál sira, neʼebé hetan orientasaun husi departamentu relevante iha Ministériu Edukasaun.

“Maski iha limitasaun ba númeru professór iha eskola balun, ami adopta ona estratéjia multiklase no sistema turnu atu asegura katak prosesu aprendizajen ba estudante sira kontinua laʼo, ho apoiu hosi mentór lokál sira,” afirma Vincencio Cono.

Iha parte seluk, Vincencio Cono mós refere katak Ministériu Edukasaun anunsia ona oportunidade ba kandidatura hamutuk 5.000 vaga ba kandidatu professór. Oportunidade neʼe aberta ba sidadaun sira neʼebé kompleta ona ensinu sekundáriu, basarelatu, lisensiatura ka iha habilitasaun literária aas liu, atu partisipa iha prosesu selesaun no teste iha tinan 2027. Inisiativa neʼe hanesan esforsu atu responde ba nesesidade rekursu umanu, liuliu falta professór iha eskola sira.

Relasiona ho preparasaun ba exame, nia asegura katak exame neʼebé Ministériu Edukasaun kalendariza ona ba loron 23 sei kontinua tuir planu. Maski data neʼe koinside ho vizita hosi Sua Eminénsia Kardeál ba Oe-Cusse, situasaun neʼe la sai obstákulu ba realizasaun exame.

Nia hatutan katak autoridade eskola sira iha autorizasaun atu halo desizaun interna no ajusta oráriu tuir kondisaun iha eskola ida-idak, maibé tenke asegura katak ajustamentu neʼe la prejudika kalendáriu akademiku neʼebé Ministériu Edukasaun determina ona.

Aleinde neʼe, selebrasaun Loron Proklamasaun Independénsia iha Oe-Cusse tinan ida-neʼe sei konsentra iha Postu Administrativu Pasabe. Tanba neʼe, eskola sira presiza organiza sira-nia atividade interna atu prosesu aprendizajen no preparasaun estudante ba exame la hetan interrupsaun.

Maski Ministériu Edukasaun adopta ona estratéjia multiklase no sistema turnu atu responde ba falta professór, nesesidade ba rekursu umanu iha setór edukasaun kontinua sai asuntu importante neʼebé presiza atensaun.


Jornalista  : Abilio da Cruz Quefi

Editor        : OCNEWS

Komentar

Postingan populer dari blog ini

𝗦𝗮𝗹𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗙𝘂𝗻𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗥𝗔𝗘𝗢𝗔 𝗔𝘁𝗿𝗮𝘇𝘂, 𝗚𝗼𝘃𝗲𝗿𝗻𝘂 𝗦𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮𝗹 𝗙𝗼 𝗢𝗽𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗼𝗹𝘂

𝐑𝐞𝐤𝐫𝐮𝐭𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐋𝐚 𝐁𝐚𝐳𝐞𝐢𝐚 𝐁𝐚 𝐍𝐞𝐬𝐞𝐬𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞, 𝐅𝐮𝐧𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐫𝐢𝐮 𝟏 𝐌𝐢𝐥𝐥 𝐑𝐞𝐬𝐢𝐧 𝐈𝐡𝐚 𝐀𝐦𝐞𝐚𝐬𝐚 𝐋𝐚𝐤𝐨𝐧 𝐒𝐞𝐫𝐛𝐢𝐬𝐮

Halerik Husi Merkadu Numbei: Ukun La Ho Domin, Produtu La Folin