MULTIKLASE NO SISTEMA TURNU SAI SOLUSAUN BA FALTA PROFESSÓR
![]() |
| Diretór Servisu Rejionál Edukasaun (SRE), Vincencio Cono. Imajen: OCNEWS |
Oekusi, 10 Novembru 2026 (OCNEWS)-Diretór Servisu
Rejionál Edukasaun (SRE), Vincencio Cono, afirma katak falta professór iha
eskola balun iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA)
kontinua sai dezafiu ba prosesu aprendizajen. Atu responde ba situasaun neʼe,
Ministériu Edukasaun adopta estratéjia multiklase no sistema turnu, hodi
asegura katak atividade pedagójika iha eskola sira kontinua laʼo.
Vincencio
Cono hatoʼo deklarasaun neʼe durante entrevista iha loron 10 Novembru 2026. Nia
esplika katak falta professores neʼe laʼos akontese deʼit iha Oekusi, maibé iha
teritóriu Timor Leste tomak, no ida-neʼe akontese tanba professór balun hetan
moras prolongadu seidauk tama reforma, no iha mós professor balun hetan ona
notifikasaun atu tama reforma.
Tuir
nia, situasaun neʼe sei aumenta falta
rekursu umanu iha setór edukasaun, liuliu atu responde ba demanda professór iha
eskola sira.
Atu
responde ba problema neʼe, SRE uza estratéjia rua, mak sistema multiklase no
sistema turnu. Sistema turnu permite klase ida remata prosesu aprendizajen
uluk, depois estudante husi klase seluk tama atu kontinua atividade ho
professór neʼebé disponivel.
Enkuantu
sistema multiklase, estudante husi klase rua ka liu aprende hamutuk iha sala
aula ida, ho materia no rezumu lisaun neʼebé prepara tuir nivel aprendizajen.
Preparasaun materia neʼe sei hetan apoiu hosi mentór lokál sira, neʼebé hetan
orientasaun husi departamentu relevante iha Ministériu Edukasaun.
“Maski
iha limitasaun ba númeru professór iha eskola balun, ami adopta ona estratéjia
multiklase no sistema turnu atu asegura katak prosesu aprendizajen ba estudante
sira kontinua laʼo, ho apoiu hosi mentór lokál sira,” afirma Vincencio Cono.
Iha
parte seluk, Vincencio Cono mós refere katak Ministériu Edukasaun anunsia ona oportunidade
ba kandidatura hamutuk 5.000 vaga ba kandidatu professór. Oportunidade neʼe aberta
ba sidadaun sira neʼebé kompleta ona ensinu sekundáriu, basarelatu, lisensiatura
ka iha habilitasaun literária aas liu, atu partisipa iha prosesu selesaun no teste
iha tinan 2027. Inisiativa neʼe hanesan esforsu atu responde ba nesesidade
rekursu umanu, liuliu falta professór iha eskola sira.
Relasiona
ho preparasaun ba exame, nia asegura katak exame neʼebé Ministériu Edukasaun
kalendariza ona ba loron 23 sei kontinua tuir planu. Maski data neʼe koinside
ho vizita hosi Sua Eminénsia Kardeál ba Oe-Cusse, situasaun neʼe la sai
obstákulu ba realizasaun exame.
Nia
hatutan katak autoridade eskola sira iha autorizasaun atu halo desizaun interna
no ajusta oráriu tuir kondisaun iha eskola ida-idak, maibé tenke asegura katak
ajustamentu neʼe la prejudika kalendáriu akademiku neʼebé Ministériu Edukasaun
determina ona.
Aleinde
neʼe, selebrasaun Loron Proklamasaun Independénsia iha Oe-Cusse tinan ida-neʼe sei
konsentra iha Postu Administrativu Pasabe. Tanba neʼe, eskola sira presiza
organiza sira-nia atividade interna atu prosesu aprendizajen no preparasaun
estudante ba exame la hetan interrupsaun.
Maski
Ministériu Edukasaun adopta ona estratéjia multiklase no sistema turnu atu
responde ba falta professór, nesesidade ba rekursu umanu iha setór edukasaun
kontinua sai asuntu importante neʼebé presiza atensaun.
Jornalista : Abilio da Cruz Quefi
Editor : OCNEWS

Komentar
Posting Komentar