Komunidade Bene-Ufe, La’o Dook Atu Asesu Ba Rede Telekomunikasaun

Xefe Suku Bene-Ufe Postu Administrativa Nitibe, Marcos Coel Meni Sila. Foto: Ekipa OCNEWS

Oe-Cusse-Nitibe, 25 Outubru 2026 (OCNEWS) – Difikuldade asesu sinal telekomunikasaun iha parte balun Suku Bene-Ufe, Postu Administrativu Nitibe, sai preokupasaun ba komunidade ne’ebé presiza halo komunikasaun no asesu informasaun. Xefe Suku Bene-Ufe, Marcos Coel Meni Sila, husu operadór Timor Telecom, Telekomsel no Telemor atu hadi’a kobertura rede, enkuantu autoridade RAEOA presiza fó atensaun ba problema ne’e no buka solusaun hodi responde ba nesesidade komunidade nian.

Iha entrevista ho jornalista OCNews, iha Kapela Santo Bonifaçio, Aldeia Manan, loron 15 Outubru  2026, Marcos esplika katak iha área Naktuka, Oelafeno Faotbena no Aldeia Manan, komunidade hasoru difikuldade atu hetan sinal telefóni. Tuir nia deklarasaun, ema balun tenke la’o dook husi sira-nia hela-fatin atu buka fatin ne’ebé rede telekomunikasaun bele asesu.

Situasaun ne’e hatudu nesesidade atu avalia kobertura rede iha aldeia sira ne’ebé temi ona. Ba komunidade, asesu telekomunikasaun la’ós de’it kona-ba halo telefoni, maibé mós bele sai importante ba komunikasaun ho família, asesu informasaun no kontaktu servisu relevante sira.

Tanbá ne’e, Marcos husu Timor Telecom, Telekomsel no Telemor liuliu autoridade RAEOA atu konsidera no tau atensaun hodi hadi’a infraestrutura rede, inklui instalasaun torre ka antena iha fatin ne’ebé presiza, tuir avaliasaun téknika no nesesidade kobertura.

Relatóriu ne’ebé TATOLI publika iha 14 Abríl 2023, ho títulu “Operadór Telekomunikasaun Telemor monta ona torre unidade 14”, relata katak Telemor iha torre 14 iha RAEOA, ho 12 uza teknolojia 4G no rua uza 3G. Leitor bele lee relatóriu kompletu iha fonte TATOLI kona-ba torre Telemor iha RAEOA.

Maski dadus ne’e fó kontestu kona-ba infraestrutura telekomunikasaun iha rejiaun, informasaun ne’e la espesifika kondisaun sinal iha Naktuka, Oelafeno Faotbena no Aldeia Manan. Tanbá ne’e, presiza dadus atual husi operadór sira atu hatene área ne’ebé simu kobertura, kualidade sinal no infraestrutura ne’ebé sei presiza atu hadi’a.

Marcos mós rekorda fali katak, durante diálogu ho komunidade iha Sede Suku Bene-Ufe, Prezidente RAEOA iha períodu ne’ebá, Rogério Tiago de Fátima Lobato nia tempu, simu preokupasaun kona-ba asesu internet no informa planu atu instala servisu Starlink temporáriu iha Sede Suku no Postu Saúde.

Maibé, to’o publikasaun ida-ne’e, OCNEWS seidauk hetan konfirmasaun kona-ba realizasaun planu ne’e. Tanbá prezidente ne’ebé temi iha deklarasaun ne’e agora sai ona prezidente sesante, autoridade RAEOA atual presiza klarifika se planu ne’e implementa ona, sei iha prosesu ka presiza medida foun atu kontinua.

Governu Timor-Leste, iha informasaun ofisiál ne’ebé públika iha Dezembru 2024, konfirma katak Autoridade Nasionál Komunikasaun (ANC) fó lisensa ba Starlink atu fornese servisu internet iha Timor-Leste. Leitor bele asesu informasaun ne’e iha pájina ofisiál Governu Timor-Leste kona-ba lisensa Starlink.

Lisensa atu fornese servisu internet iha nivel nasionál, maski nune’e, la signifika katak instalasaun temporária ne’ebé autoridade RAEOA temi ona iha Bene-Ufe implementa ona. Estadu planu iha Sede Suku no Postu Saúde presiza konfirmasaun direta husi autoridade kompetente.

Autoridade RAEOA atual no operadór telekomunikasaun sira presiza fó atensaun ba preokupasaun ne’ebé Xefe Suku Bene-Ufe hato’o. Passu importante mak verifika kondisaun sinal iha área sira ne’ebé afetadu, identifika kauza difikuldade kobertura no esplika medida ne’ebé bele foti atu hadi’a asesu komunidade nian.

Iha parte regulasaun, Autoridade Nasionál Komunikasaun (ANC) identifika falta servisu iha área ida, inklui problema kobertura, hanesan tipu reklamasaun konsumidór nian. Informasaun ANC nian mós esplika katak konsumidór tenke hato’o reklamasaun uluk ba prestadór servisu; se la hetan resposta depois de loron servisu 15 ka la kontenti ho rezultadu, bele husu ANC atu intervén tuir prosedimentu ne’ebé disponivel. Leitor bele haree detallu iha pájina ofisiál ANC kona-ba reklamasaun konsumidór.

Informasaun ne’e fó dalan ba konsumidór sira atu hatene mekanizmu reklamasaun. Maibé, solusaun ba problema kobertura iha Bene-Ufe sei presiza koordenasaun entre operadór, autoridade relevante no komunidade, ho baze ba verifikasaun téknika no nesesidade iha terenu.

To’o publikasaun ida-ne’e, OCNEWS seidauk hetan konfirmasaun atual husi Timor Telecom, Telekomsel, Telemor no autoridade RAEOA kona-ba kobertura rede iha área sira ne’ebé temi ona no estadu planu atu monta Starlink. Tanbá ne’e, redasaun sei buka klarifikasaun husi parte sira-ne’e atu asegura katak informasaun kona-ba problema no medida solusaun reflete situasaun atual.

Komunidade Bene-Ufe presiza resposta ne’ebé klaru no medida ne’ebé bele verifika iha terenu. Autoridade RAEOA no operadór telekomunikasaun sira iha oportunidade atu esplika saida mak sei halo, bainhira medida sira sei foti, no oinsá atu asegura katak área sira ne’ebé relata falta sinal bele hetan asesu komunikasaun ho di’ak liu.


Reportagen: OCNEWS

Komentar

Postingan populer dari blog ini

𝗦𝗮𝗹𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗙𝘂𝗻𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗥𝗔𝗘𝗢𝗔 𝗔𝘁𝗿𝗮𝘇𝘂, 𝗚𝗼𝘃𝗲𝗿𝗻𝘂 𝗦𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮𝗹 𝗙𝗼 𝗢𝗽𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗼𝗹𝘂

𝐑𝐞𝐤𝐫𝐮𝐭𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐋𝐚 𝐁𝐚𝐳𝐞𝐢𝐚 𝐁𝐚 𝐍𝐞𝐬𝐞𝐬𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞, 𝐅𝐮𝐧𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐫𝐢𝐮 𝟏 𝐌𝐢𝐥𝐥 𝐑𝐞𝐬𝐢𝐧 𝐈𝐡𝐚 𝐀𝐦𝐞𝐚𝐬𝐚 𝐋𝐚𝐤𝐨𝐧 𝐒𝐞𝐫𝐛𝐢𝐬𝐮

Halerik Husi Merkadu Numbei: Ukun La Ho Domin, Produtu La Folin