𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗮𝗺𝗲𝗻𝘁𝘂 𝗪𝗔𝗦𝗛 𝗛𝗮𝗺𝗲𝘁𝗶𝗻 𝗞𝗮𝗽𝗮𝘀𝗶𝗱𝗮𝗱𝗲 𝗖𝗩𝗧𝗟 𝗻𝗼 𝗣𝗠𝗜 𝗯𝗮 𝗥𝗲𝘀𝗽𝗼𝘀𝘁𝗮 𝗘𝗺𝗲𝗿𝗷é𝗻𝘀𝗶𝗮
Oe-Cusse-Pante
Macassar, 26 Outubru 2026 (OCNEWS) – Sekretáriu-Jerál Cruz Vermelha de
Timor-Leste (CVTL), Agapito da Sila, subliña importánsia preparasaun rekursu úmanu,
saneamentu no koordenasaun entre instituisaun sira atu garante resposta úmanitária
ne’ebé efetivu iha situasaun emerjénsia. Deklarasaun ne’e mai iha enkuadramentu
treinamentu kona-ba bee, saneamentu no higiene (WASH), ne’ebé CVTL hala’o ho
apoiu husi Federasaun Internasionál Sosiedade Cruz Vermelha (IFRC), iha sede
CVTL Filial Oe-Cusse durante loron lima, husi 26 to’o 31 Outubru 2026.
Treinamentu
ne’e envolve partisipante hamutuk na’in 21, inklui voluntáriu no funsionáriu
CVTL, no reprezentante na’in tolu husi Cruz Vermelha Indonézia (PMI). Objetivu
prinsipál mak hametin kapasidade téknika no prátika partisipante sira atu
responde ba nesesidade bee moos, saneamentu no higiene bainhira akontese
dezastre naturál ka situasaun emerjénsia.
Agapito da
Sila esplika katak bee, saneamentu no higiene iha importánsia boot iha
situasaun emerjénsia, inklui bainhira akontese inundasaun ka dezastre seluk
ne’ebé halo komunidade sira hasoru difikuldade atu asesu ba fasilidade
saneamentu no nesesidade bázika.
Tuir
Agapito, treinamentu hanesan ne’e importante atu hasa’e koñesimentu no
kapasidade rekursu úmanu, nune’e voluntáriu no funsionáriu sira bele prepara an
molok ba servisu iha terenu. Preparasaun ne’e presiza ajuda sira atu aplika
koñesimentu no abilidade prátika ho maneira seguru no efetivu bainhira responde
ba komunidade ne’ebé afetadu.
Nia mós
hateten katak resposta úmanitária la depende de’it ba koñesimentu tékniku,
maibé presiza rekursu úmanu preparadu, ekipamentu no materiál nesesáriu,
komunikasaun di’ak no koordenasaun entre parte sira ne’ebé envolve iha
resposta.
Tanbá ne’e,
treinamentu WASH bele ajuda partisipante sira atu komprende sira-nia knaar no
responsabilidade iha apoiu ba komunidade ne’ebé afetadu, liuliu bainhira
komunidade sira hasoru difikuldade atu hetan bee moos no asesu ba saneamentu.
Agapito mós
enfatiza katak CVTL la bele responde mesak ba nesesidade úmanitária hotu-hotu
iha komunidade. Tanbá ne’e, presiza kolaborasaun no koordenasaun ho Governu,
autoridade lokál, servisu relevante, ajénsia sira no parseiru dezenvolvimentu.
Tuir nia,
komunikasaun no fahe informasaun entre organizasaun sira importante atu ajuda
identifika nesesidade komunidade nian no organiza asisténsia tuir kondisaun no
rekursu ne’ebé disponivel.
CVTL,
hanesan organizasaun úmanitária, iha responsabilidade atu apoia komunidade sira
ne’ebé presiza tulun. Maibé, atu resposta bele lao ho efetivu, presiza
koordenasaun ho instituisaun no parseiru relevante, inklui autoridade sira iha
nivel nasionál no lokál.
Iha
kontestu Oe-Cusse, koordenasaun entre CVTL Filial Oe-Cusse, CVTL nivel nasionál
no autoridade relevante sai parte importante atu garante katak asisténsia úmanitária
bele responde ba nesesidade komunidade nian tuir kapasidade no rekursu ne’ebé
iha.
Iha fatin
hanesan, WASH Coordinator ba Rejiaun Ázia-Pasífiku husi IFRC hanesan mós
treinador, Ewinur C. Machdar, esplika katak treinamentu ne’e sai etapa
importante atu hametin kapasidade CVTL no PMI, liuliu iha preparasaun no
resposta ba dezastre ne’ebé presiza koordenasaun no kooperasaun transfronteira.
Nia hateten
katak atividade ne’e la’ós de’it hala’o liuhusi sesaun teórika iha sala laran,
maibé inklui prátika direta kona-ba tratamentu bee, jestaun bee no operasaun
ekipamentu portabel ne’ebé bele uza iha situasaun emerjénsia.
Iha
atividade prátika, partisipante sira aprende oinsá trata bee husi fonte
naturál, hanesan mota, ne’ebé bele kontaminadu ka la seguru atu hemu. Sira mós
aprende uza ekipamentu portabel no halo teste ba bee atu avalia nia kualidade
no seguru atu konsumu, tuir prosedimentu tékniku relevante.
Kapasidade
atu trata bee sai importante liu-liu iha situasaun dezastre, bainhira fonte bee
moos bele kontaminadu ka asesu komunidade nian ba bee seguru sai limitadu. Tanbá
ne’e, treinamentu ne’e prepara voluntáriu no funsionáriu sira atu komprende
prosesu tratamentu bee, opera ekipamentu no apoia jestaun distribuisaun bee ba
komunidade ne’ebé presiza asisténsia iha situasaun emerjensia.
Machdar mós
subliña katak objetivu treinamentu ne’e la limita de’it ba hadi’a kapasidade
resposta iha Timor-Leste, maibé atu dezenvolve abilidade téknika ne’ebé bele
kontribui ba resposta úmanitária iha rejiaun Ázia-Pasífiku, inklui liuhusi
kooperasaun ho organizasaun sira iha nasaun seluk.
Partisipasaun
reprezentante PMI husi Timor Tengah Utara (Kefamenanu), Belu (Atambua) no
Malaka iha treinamentu ne’e liga ho kooperasaun entre CVTL no PMI, ne’ebé
inklui Memorandu Entendimentu (MoU) atu hametin relasaun no kolaborasaun entre
organizasaun rua ne’e.
Kooperasaun
transfronteira ne’e importante tanbá dezastre naturál no situasaun emerjénsia
bele afeta komunidade iha fatin oioin, no resposta úmanitária presiza
preparasaun, partilla koñesimentu no apoiu malu entre ekipa sira.
Iha Marsu
2026, CVTL haruka ekipa resposta emerjénsia ba Indonézia atu fó apoiu tékniku
ba operasaun resposta inundasaun iha Aceh, Sumatra Norte no Sumatra Oeste.
Tuir
informasaun ne’ebé CVTL publika iha nia pájina ofisiál, ekipa ne’e inklui Maria
Pascoela, ne’ebé servisu iha área Cash and Voucher Assistance (CVA), no Orlando
de Carvalho, ne’ebé servisu iha área WASH. Sira-nia misaun planeadu atu dura
durante fulan ida, ho objetivu atu fahe koñesimentu no esperiénsia téknika ho
PMI no hametin kapasidade resposta ba komunidade sira ne’ebé afetadu husi
inundasaun.
Informasaun
kona-ba misaun ne’e bele asesu liuhusi fonte ofisiál CVTL:
https://www.redcross.tl/cvtl-deploys-peer-to-peer-emergency-response-team-to-support-flood-response-in-indonesia/
Ho
treinamentu WASH ne’ebé hala’o iha Oe-Cusse, espera katak voluntáriu no
funsionáriu CVTL, hamutuk ho reprezentante PMI, sei aumenta koñesimentu no
abilidade prátika atu responde ho lalais no efetivu, liuliu iha área tratamentu
bee, jestaun bee moos, saneamentu no higiene durante situasaun emerjénsia.
Inisiativa
ne’e mós bele sai baze atu kontinua hametin kooperasaun transfronteira entre
CVTL no PMI no dezenvolve kapasidade resposta úmanitária ne’ebé bele apoia
komunidade sira ne’ebé hasoru risku dezastre iha Timor-Leste no rejiaun
Ázia-Pasífiku.
Jornalista: Caitano
Lelan
Editor: Abílio D’Santos


Komentar
Posting Komentar