𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗮𝗺𝗲𝗻𝘁𝘂 𝗪𝗔𝗦𝗛 𝗛𝗮𝗺𝗲𝘁𝗶𝗻 𝗞𝗮𝗽𝗮𝘀𝗶𝗱𝗮𝗱𝗲 𝗖𝗩𝗧𝗟 𝗻𝗼 𝗣𝗠𝗜 𝗯𝗮 𝗥𝗲𝘀𝗽𝗼𝘀𝘁𝗮 𝗘𝗺𝗲𝗿𝗷é𝗻𝘀𝗶𝗮

Sekretáriu-Jerál Cruz Vermelha de Timor-Leste (CVTL), Agapito da Sila. Foto OCNEWS/ Caitano Lelan.

Oe-Cusse-Pante Macassar, 26 Outubru 2026 (OCNEWS) – Sekretáriu-Jerál Cruz Vermelha de Timor-Leste (CVTL), Agapito da Sila, subliña importánsia preparasaun rekursu úmanu, saneamentu no koordenasaun entre instituisaun sira atu garante resposta úmanitária ne’ebé efetivu iha situasaun emerjénsia. Deklarasaun ne’e mai iha enkuadramentu treinamentu kona-ba bee, saneamentu no higiene (WASH), ne’ebé CVTL hala’o ho apoiu husi Federasaun Internasionál Sosiedade Cruz Vermelha (IFRC), iha sede CVTL Filial Oe-Cusse durante loron lima, husi 26 to’o 31 Outubru 2026.

Treinamentu ne’e envolve partisipante hamutuk na’in 21, inklui voluntáriu no funsionáriu CVTL, no reprezentante na’in tolu husi Cruz Vermelha Indonézia (PMI). Objetivu prinsipál mak hametin kapasidade téknika no prátika partisipante sira atu responde ba nesesidade bee moos, saneamentu no higiene bainhira akontese dezastre naturál ka situasaun emerjénsia.

Agapito da Sila esplika katak bee, saneamentu no higiene iha importánsia boot iha situasaun emerjénsia, inklui bainhira akontese inundasaun ka dezastre seluk ne’ebé halo komunidade sira hasoru difikuldade atu asesu ba fasilidade saneamentu no nesesidade bázika.

Tuir Agapito, treinamentu hanesan ne’e importante atu hasa’e koñesimentu no kapasidade rekursu úmanu, nune’e voluntáriu no funsionáriu sira bele prepara an molok ba servisu iha terenu. Preparasaun ne’e presiza ajuda sira atu aplika koñesimentu no abilidade prátika ho maneira seguru no efetivu bainhira responde ba komunidade ne’ebé afetadu.

Nia mós hateten katak resposta úmanitária la depende de’it ba koñesimentu tékniku, maibé presiza rekursu úmanu preparadu, ekipamentu no materiál nesesáriu, komunikasaun di’ak no koordenasaun entre parte sira ne’ebé envolve iha resposta.

Tanbá ne’e, treinamentu WASH bele ajuda partisipante sira atu komprende sira-nia knaar no responsabilidade iha apoiu ba komunidade ne’ebé afetadu, liuliu bainhira komunidade sira hasoru difikuldade atu hetan bee moos no asesu ba saneamentu.

Agapito mós enfatiza katak CVTL la bele responde mesak ba nesesidade úmanitária hotu-hotu iha komunidade. Tanbá ne’e, presiza kolaborasaun no koordenasaun ho Governu, autoridade lokál, servisu relevante, ajénsia sira no parseiru dezenvolvimentu.

Tuir nia, komunikasaun no fahe informasaun entre organizasaun sira importante atu ajuda identifika nesesidade komunidade nian no organiza asisténsia tuir kondisaun no rekursu ne’ebé disponivel.

CVTL, hanesan organizasaun úmanitária, iha responsabilidade atu apoia komunidade sira ne’ebé presiza tulun. Maibé, atu resposta bele lao ho efetivu, presiza koordenasaun ho instituisaun no parseiru relevante, inklui autoridade sira iha nivel nasionál no lokál.

Iha kontestu Oe-Cusse, koordenasaun entre CVTL Filial Oe-Cusse, CVTL nivel nasionál no autoridade relevante sai parte importante atu garante katak asisténsia úmanitária bele responde ba nesesidade komunidade nian tuir kapasidade no rekursu ne’ebé iha.

Iha fatin hanesan, WASH Coordinator ba Rejiaun Ázia-Pasífiku husi IFRC hanesan mós treinador, Ewinur C. Machdar, esplika katak treinamentu ne’e sai etapa importante atu hametin kapasidade CVTL no PMI, liuliu iha preparasaun no resposta ba dezastre ne’ebé presiza koordenasaun no kooperasaun transfronteira.

WASH Coordinator ba Rejiaun Ázia-Pasífiku husi IFRC hanesan mós treinador, Ewinur C. Machdar. Foto: OCNEWS/ Caitano Lelan

Nia hateten katak atividade ne’e la’ós de’it hala’o liuhusi sesaun teórika iha sala laran, maibé inklui prátika direta kona-ba tratamentu bee, jestaun bee no operasaun ekipamentu portabel ne’ebé bele uza iha situasaun emerjénsia.

Iha atividade prátika, partisipante sira aprende oinsá trata bee husi fonte naturál, hanesan mota, ne’ebé bele kontaminadu ka la seguru atu hemu. Sira mós aprende uza ekipamentu portabel no halo teste ba bee atu avalia nia kualidade no seguru atu konsumu, tuir prosedimentu tékniku relevante.

Kapasidade atu trata bee sai importante liu-liu iha situasaun dezastre, bainhira fonte bee moos bele kontaminadu ka asesu komunidade nian ba bee seguru sai limitadu. Tanbá ne’e, treinamentu ne’e prepara voluntáriu no funsionáriu sira atu komprende prosesu tratamentu bee, opera ekipamentu no apoia jestaun distribuisaun bee ba komunidade ne’ebé presiza asisténsia iha situasaun emerjensia.

Machdar mós subliña katak objetivu treinamentu ne’e la limita de’it ba hadi’a kapasidade resposta iha Timor-Leste, maibé atu dezenvolve abilidade téknika ne’ebé bele kontribui ba resposta úmanitária iha rejiaun Ázia-Pasífiku, inklui liuhusi kooperasaun ho organizasaun sira iha nasaun seluk.

Partisipasaun reprezentante PMI husi Timor Tengah Utara (Kefamenanu), Belu (Atambua) no Malaka iha treinamentu ne’e liga ho kooperasaun entre CVTL no PMI, ne’ebé inklui Memorandu Entendimentu (MoU) atu hametin relasaun no kolaborasaun entre organizasaun rua ne’e.

Kooperasaun transfronteira ne’e importante tanbá dezastre naturál no situasaun emerjénsia bele afeta komunidade iha fatin oioin, no resposta úmanitária presiza preparasaun, partilla koñesimentu no apoiu malu entre ekipa sira.

Iha Marsu 2026, CVTL haruka ekipa resposta emerjénsia ba Indonézia atu fó apoiu tékniku ba operasaun resposta inundasaun iha Aceh, Sumatra Norte no Sumatra Oeste.

Tuir informasaun ne’ebé CVTL publika iha nia pájina ofisiál, ekipa ne’e inklui Maria Pascoela, ne’ebé servisu iha área Cash and Voucher Assistance (CVA), no Orlando de Carvalho, ne’ebé servisu iha área WASH. Sira-nia misaun planeadu atu dura durante fulan ida, ho objetivu atu fahe koñesimentu no esperiénsia téknika ho PMI no hametin kapasidade resposta ba komunidade sira ne’ebé afetadu husi inundasaun.

Informasaun kona-ba misaun ne’e bele asesu liuhusi fonte ofisiál CVTL:
https://www.redcross.tl/cvtl-deploys-peer-to-peer-emergency-response-team-to-support-flood-response-in-indonesia/

Ho treinamentu WASH ne’ebé hala’o iha Oe-Cusse, espera katak voluntáriu no funsionáriu CVTL, hamutuk ho reprezentante PMI, sei aumenta koñesimentu no abilidade prátika atu responde ho lalais no efetivu, liuliu iha área tratamentu bee, jestaun bee moos, saneamentu no higiene durante situasaun emerjénsia.

Inisiativa ne’e mós bele sai baze atu kontinua hametin kooperasaun transfronteira entre CVTL no PMI no dezenvolve kapasidade resposta úmanitária ne’ebé bele apoia komunidade sira ne’ebé hasoru risku dezastre iha Timor-Leste no rejiaun Ázia-Pasífiku.

 

Jornalista: Caitano Lelan

Editor: Abílio D’Santos

Komentar

Postingan populer dari blog ini

𝗦𝗮𝗹𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗙𝘂𝗻𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗥𝗔𝗘𝗢𝗔 𝗔𝘁𝗿𝗮𝘇𝘂, 𝗚𝗼𝘃𝗲𝗿𝗻𝘂 𝗦𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮𝗹 𝗙𝗼 𝗢𝗽𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗼𝗹𝘂

𝐑𝐞𝐤𝐫𝐮𝐭𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐋𝐚 𝐁𝐚𝐳𝐞𝐢𝐚 𝐁𝐚 𝐍𝐞𝐬𝐞𝐬𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞, 𝐅𝐮𝐧𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐫𝐢𝐮 𝟏 𝐌𝐢𝐥𝐥 𝐑𝐞𝐬𝐢𝐧 𝐈𝐡𝐚 𝐀𝐦𝐞𝐚𝐬𝐚 𝐋𝐚𝐤𝐨𝐧 𝐒𝐞𝐫𝐛𝐢𝐬𝐮

Halerik Husi Merkadu Numbei: Ukun La Ho Domin, Produtu La Folin