Mau Ki’ak Lifau: Veteranu Tenke iha Espíritu Nasionalizmu, Labele Sai Veteranu BNCTL-BNU De’it.


Autoridade RAEOA, hamutuk ho konsellu Veteranu Oe-Kusi no Familia Martires Komemora/Hanoin Hikas loron Masakre Makelab, iha Suku Taiboko, Sub-rejiaun Pante-Makasar. Foto: OCNEWS/ Abilio da Cruz Quefi

Oé-Kusi, 20 Outubru 2026 (OCNEWS), Prezidente Konsellu Veteranu Oekusi António Da Conceição (Mau ki’ak Lifau), Husu Veteranu Sira iha Oekusi Ambenu Labele Sai De’it Veteranu ba BNCTL Hodi Simu Osan Kada Fulan Maibé tenke iha Espíritu Nasionalizmu no Patriotizmu.

Asuntu ne’e fó sai iha ambitu komemorasaun loron masakre Makelab, iha neʼebé maioria veteranu sira la prezensa hodi fó ónra ba martires nia loron masakre iha suku Taiboko, sub-rejiaun Pante-Makasar, RAEOA.

Prezidente Veteranu Oekusi ne’e dehan katak, Komemorasaun neʼe sai hanesan momentu istóriku no sagradu ida hodi hanoin hikas fali raan neʼebé fakar no sakrifísiu kmanek husi erói no eroína sira neʼebé fó sira-nia vida tomak ba ukun rasik-an Timor-Leste nian iha 20 Outubru 1999, maibé preokupasaun boʼot ida mak iha loron neʼe veteranu barak la partisipa iha komemorasaun ba loron masakre Makelab neʼebé milisia oho Oe-kusi oan na’in hitu iha loron ida de’it.

“Ohin ita komemora loron Mártires iha Makelab, maibé haʼu triste tebes tanba veteranu barak mak la partisipa, veteranu sira ohin loron labele sai veteranu ba BNCTL no labele sai veteranu ba BNU, hodi simu osan kada fulan de’it, maibé la iha espíritu nasionalista no patriotizmu hodi fó respeita no ónra ba martires sira neʼebé fakar raan ba ukun rasik-an,” Dehan prezidente Konsellu Veteranu Oe-kusi iha Makelab.

Nia aprofunda katak, independénsia neʼe laʼos mai ho gratuita ka tau deʼit iha vandeza leten, maibé manan ho raan, Mata-ween, no vida neʼebé mohu iha kilat-tutun no tudik-tutun inimigu nian. Tanba neʼe nia husu ba veteranu sira atu sai ezemplu no matadalan neʼebé diʼak ba povu hotu, laʼos hein deʼit hodi simu pensaun ka osan iha banku BNCTL ho BNU, maibé haluha tiha valor nasionalizmu no patriotizmu.

Xefe Suku Taiboko, Mateus Naz, Nia afirma, tasi-ibun no rai Taiboko nian rai hela memória moruk husi luta ukun rasik-an iha suku neʼe rasik, ho total mártir hamutuk naʼin 17 mak fó sira-nia vida. Husi naʼin 17 neʼe, naʼin 10 mate iha loron no fatin hanesan, no naʼin 7 maka mate ikus, iha neʼebé mate brutalmente iha militar Indonézia no milísia sira-nia liman iha Masakre Makelab, iha loron 20 Outubru 1999.

Autoridade RAEOA, hamutuk ho konsellu Veteranu Oe-Kusi no Familia Martires Komemora/Hanoin Hikas loron Masakre Makelab, iha Suku Taiboko, Sub-rejiaun Pante-Makasar. Foto: OCNEWS/ Abilio da Cruz Quefi

“Ha’u sente triste tanba selebrasaun loron importante ne’e hodi valoriza no fó ónra ba martir sira neʼebé milisia oho iha Makelab hodi defende ukun-an, maibé triste tanba veteranu no komunidade maioria la partisipa iha loron importante ne’e,” Nia triste.

Marito de Araújo, reprezentante Prezidente Autoridade RAEOA, hatete, presiza valoriza martir sira ne’ebé lakon sira-nia vida ba defente ukun-an, to’o ohin loron ita goza independensia no liberdade iha nasaun soberania ida.

“Ohin ita hamutuk iha fatin ne’e, atu bele fó omenajen ba martir sira iha fatin ne’e, masakre Makelab hodi hanoin loron akontesimentu ba erói da pátria sira-nia mate, maibé sente triste tanba komunidade no veteranu sira la partisipa masimu la iha patriotizmu nasionalizmu, husi sira mak ohin loron ita goza buat hotu iha rai ida-ne’e,” Nia triste.

Akontesimentu masakre Malekab iha Taiboko, Mártir naʼin 17 neʼebé milisia sira oho  maka hanesan: Francisco Taec, João Talias, Paulo Quelo, Justilio da Costa, Paulo Cusi, Mateus Ton, Ernesto Elo, Domingos Seco, Domingos Quelo, Gladius Elo, Luis Palat, Costantinho Tali, Antonio Beno, Marculino Fone, Domingos Fone, Marcelino Tae, no Marcelina Tefa.


Jornalista: Abilio da Cruz Quefi

Editor: Abilio D'Santos

Komentar

Postingan populer dari blog ini

𝗦𝗮𝗹𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗙𝘂𝗻𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗥𝗔𝗘𝗢𝗔 𝗔𝘁𝗿𝗮𝘇𝘂, 𝗚𝗼𝘃𝗲𝗿𝗻𝘂 𝗦𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮𝗹 𝗙𝗼 𝗢𝗽𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗼𝗹𝘂

𝐑𝐞𝐤𝐫𝐮𝐭𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐋𝐚 𝐁𝐚𝐳𝐞𝐢𝐚 𝐁𝐚 𝐍𝐞𝐬𝐞𝐬𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞, 𝐅𝐮𝐧𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐫𝐢𝐮 𝟏 𝐌𝐢𝐥𝐥 𝐑𝐞𝐬𝐢𝐧 𝐈𝐡𝐚 𝐀𝐦𝐞𝐚𝐬𝐚 𝐋𝐚𝐤𝐨𝐧 𝐒𝐞𝐫𝐛𝐢𝐬𝐮

Halerik Husi Merkadu Numbei: Ukun La Ho Domin, Produtu La Folin